Ἁγίου Ἰγνατίου Μπριαντσιανίνωφ
Ἡκορυφήτῶνἀρετῶνεἶναιἡπροσευχή.Ἡβάσητῶνἀρετῶνεἶναιἡνηστεία.Νηστείαεἶναιὁδιαρκήςμετριασμόςτῆςτροφῆςμέσύνεσηκαίδιάκριση.
Ὑπερήφανεἄνθρωπε!Φαντάζεσαιτόσαπολλάκαίτόσαὑψηλάγιάτόννοῦσου,κιαὐτόςεἶναιἀπόλυτακαίἀδιάσπασταἐξαρτημένοςἀπότόστομάχισου.
Ὁνόμοςτῆςνηστείαςφαινομενικάἀφορᾶτόσῶμα,καίεἰδικότερατόστομάχι,στήνπραγματικότηταὅμωςἀφοράτήνψυχή,καίεἰδικότερατόννοῦ.
Ὁνοῦς,αὐτόςὁβασιλιάςτοῦἐσωτερικοῦκόσμουτοῦἀνθρώπου,γιάνάἀσκήσεικαίνάδιατηρήσειτάκυριαρχικάδικαιώματάτου,πρέπειπρῶταἀπ᾿ὅλανάὑποταχθεῖστόννόμοτῆςνηστείας.Μόνοἔτσιθάμπορέσεινάὑποτάξειτίςἐπιθυμίεςτῆςκαρδιᾶςκαίτοῦσώματος.Καίμόνομέτήσυνεχήἐγρήγορση,τήνήψη,θάμπορέσεινάδιδαχθεῖτίςεὐαγγελικέςἐντολέςκαίνάτίςἐφαρμόσει.Τόθεμέλιο,λοιπόν,τῶνἀρετῶνεἶναιἡνηστεία.
Στόνπρωτόπλαστοἄνθρωπο,μέσαστόνπαράδεισο,δόθηκεμίαμόνοἐντολή,ἡἐντολήτῆςνηστείας.Καίδόθηκεἀσφαλῶςἐπειδήαὐτήἦτανἀρκετήγιάτήδιαφύλαξητῆςἀθωότηταςτοῦἀνθρώπου.Ἡἐντολήδένἀφοροῦσετήνποσότηταἀλλάτήνποιότητα,τόεἶδοςτῆςτροφῆς.Ἄςσωπάσουν,ἑπομένως,ὅλοιὅσοιδέχονταιτήνηστείαὡςπρόςτήνποσότητακαίτήνἀπορρίπτουνὡςπρόςτήνποιότητα.Ἐμβαθύνονταςἐμπειρικάστήγνώσητῆςνηστείας,θάἀντιληφθοῦντήσημασίατῆςποιότηταςτῆςτροφῆς.
Τόσο βαρυσήμαντη ἦταν ἡ ἐντολή τῆς νηστείας πού δόθηκε ἀπό τόν Θεό στόν ἄνθρωπο μέσα στόν παράδεισο, ὥστε τήν ἴδια ὥρα τοῦ ἀνακοινώθηκε καί ἡ τιμωρία τήν ὁποία θά συνεπαγόταν ἡ παράβασή της: ὁ αἰώνιος θάνατος. Μέχρισήμεραὁθάνατοςτῆςἁμαρτίαςἐπισκέπτεταιτούςπαραβάτεςτῆςἁγίαςἐντολῆςτήςνηστείας.Ὅποιοςδένἔχειμέτροκαίδιάκρισηστήδιατροφήτου,δένμπορεῖνάδιαφυλάξειτήνἁγνείακαίτήσωφροσύνη,δένμπορεῖνάδαμάσειτήνὀργή,δένμπορεῖνάνικήσειτήνὀκνηρία,τήνἀθυμίακαίτήλύπη,γίνεταιδούλοςτῆςφιλοδοξίαςκαίκατοικητήριοτῆςὑπερηφάνειας.Τήνὑπερηφάνειατήγεννᾶμέσαστόνἄνθρωποἡσαρκικήτουκατάσταση,κιαὐτήνπάλιτήδημιουργεῖἡτρυφηλήζωή,γενικά,καίἡπλούσιαδιατροφή,εἰδικότερα.
ΤόΕὐαγγέλιοἀνανέωσεκαίὑπογράμμισετήνἐντολήτῆςνηστείας.«Προσέξτεκαλάτόνἑαυτόσας»,εἶπεὁΚύριος.«Μήνπαραδοθεῖτεστήνκραιπάληκαίτήμέθη»1.Τόἀποτέλεσματῆςκραιπάληςκαίτῆςμέθηςεἶναιἡπαχύτηταὄχιμόνοτοῦσώματος,ἀλλάκαίτοῦνοῦκαίτῆςκαρδιάς.Μέτόντρόποαὐτό,δηλαδή,ὁἄνθρωποςὁδηγεῖταιτόσοσωματικάὅσοκαίψυχικάσέκατάστασησαρκικότητας.
Ὁσαρκικόςἄνθρωποςεἶναιὁλοκληρωτικάβυθισμένοςστίςἁμαρτωλέςἀπολαύσεις.Καίὁνοῦςκαίἡκαρδιάκαίτόσῶμαματοῦεἶναιπαραδομέναστήνἡδυπάθεια.Δένμπορεῖὄχιμόνοπνευματικέςἀπολαύσειςνάαἰσθανθεῖκαίτήθείαχάρηνάἀποδεχθεῖ,μάοὔτεκαίνάμετανοήσει.Γενικά,εἶναιἀνίκανοςγιάκάθεπνευματικήἐργασία.Εἶναικαρφωμένοςστήγῆ,βυθισμένοςστάγήινα,ζωντανόςὡςπρόςτόσῶμακαίνεκρόςὡςπρόςτήνψυχή.
«Ἀλίμονοσ᾿ἐσᾶςπούτώραεἶστεχορτάτοι,γιατίθάπεινάσετε»2.ὉἀποφθεγματικόςαὐτόςλόγοςτοῦΚυρίουἀφορᾶτούςπαραβάτεςτῆςἁγίαςἐντολήςτῆςνηστείας.Μέτίθάτρέφεστεστήναἰωνιότητα,ὅτανἐδῶμάθατενάπαραχορταίνετεἀπόὑλικέςτροφές,πούδένὑπάρχουνστόνοὐρανό;Μέτίθάτρέφεστεστήναἰωνιότητα,ὅτανδένγευθήκατεκανέναοὐράνιοἀγαθό;Πῶςθάτραφεῖτεκαίθάεὐφρανθεῖτεμέτάοὐράνιαἀγαθά,ὅτανγι᾿αὐτάδέννιώσατεπαράἀδιαφορίαἤκαίἀποστροφή;
Ὁ«ἐπιούσιοςἄρτος»,τόκαθημερινόψωμί,τοῦχριστιανοῦεἶναιὁΧριστός.Ὁἀχόρταγοςχορτασμόςμ᾿αὐτόντόνἌρτο– νάἡσωτήριατροφήκαίτρυφή,στήνὁποίακαλοῦνταιὅλοιοἱχριστιανοί.
ἈχόρταγανάχορταίνειςμέτόνλόγοτοῦΘεοῦ,ἀχόρταγανάχορταίνειςμέτήνἐφαρμογήτῶνἐντολῶντοῦΧριστοῦ,ἀχόρταγανάχορταίνειςμέτάἐδέσματατοῦτραπεζιοῦ,πούἑτοιμάστηκεμπροστάσουἀπότόνΚύριο,καίνάμεθᾶςμέτόθεσπέσιοκρασίΤου3.
«Ἀπόποῦν᾿ἀρχίσουμε»,λέειὁὅσιοςΜακάριοςὁΜέγας,«πούποτέδένἀσχοληθήκαμεμέτήἐξέτασητῶνκαρδιῶνμας;Ἄςσταθοῦμεἔξωκαίἄςχτυπᾶμεμέτήνπροσευχήκαίτήνηστεία,ὅπωςμᾶςπαρακίνησεὁΚύριος:“Χτυπᾶτετήνπόρτακαίθάσᾶςἀνοιχθεῖ”4.
Τήνἄσκησηαὐτήτῆςπροσευχῆςκαίτῆςνηστείας,πούμᾶςσυστήνειἕναςἀπότούςμεγάλουςδιδασκάλουςτοῦμοναχισμοῦ,τήνἔκανανκαίοἱἅγιοιἈπόστολοι.ἜτσιἀξιώνονταννάἀκοῦνετήφωνήτοῦἉγίουΠνεύματος.
ΣτίςΠράξειςτῶνἈποστόλων,γιάπαράδειγμα,διαβάζουμε:«Κάποτε,ἐνῶαὐτοίβρίσκοντανσέλειτουργικήσύναξηλατρεύονταςτόνΚύριοκαίνηστεύοντας,εἶπετόἍγιοΠνεύμα:«ΝάμοῦξεχωρίσετετόνΒαρνάβακαίτόνΣαῦλογιάτόἔργο,γιάτόὁποῖοτούςἔχωκαλέσει.»Τότεαὐτοί,ἀφοῦκαίπάλινήστεψανκαίπροσευχήθηκαν,ἔβαλαντάχέριαπάνωσ᾿αὐτούςκαίτούςἀπέστειλαν».ἘνῶοἱἈπόστολοι,λοιπόν,ἀσκοῦντανμένηστείακαίπροσευχή,ἀκούστηκεἐντολήτοῦἉγίουΠνεύματοςγιάτήνκήρυξητοῦΧριστοῦστούςἐθνικούς.
Θαυμαστήἡσυνένωσητῆςνηστείαςμέτήνπροσευχή!Ἡπροσευχήεἶναιἀδύναμη,ἄνδένεἶναιθεμελιωμένηπάνωστήνηστεία,καίἡνηστείαεἶναιἄκαρπη,ἄνπάνωτηςδένεἶναιοἰκοδομημένηἡπροσευχή.
Ἡνηστείαἀποξενώνειτόνἄνθρωποἀπότάσαρκικάπάθη,ἐνῶἡπροσευχήπαλεύειμέτάψυχικάπάθηκαί,ἀφοῦτάνικήσει,διαποτίζειὅλητήνὕπαρξητοῦἄνθρώπου,τόνὁποῖοκαθαρίζειἀπόκάθερύποκακίας.ΚαίτότεὁΘεόςἔρχεταικαίκατοικεῖστόνκαθαρότοῦτολογικόναό.
Ὅποιοςσπέρνεισέγῆἀκαλλιέργητη,χάνειτόνσπόροκαί,ἀντίγιάσιτάρι,θερίζειἀγκάθια.Ἔτσικιἐμεῖςἄνσπέρνουμεστήνψυχήτήνπροσευχήἔχονταςπαχιάσάρκα,τότε,ἀντίγιάκαρπόκαλό,θάθερίσουμεἁμαρτία.Ἡπροσευχήθάχάνεταιἤθάμολύνεταιμέσασέμάταιεςσκέψεις,ἀκάθαρτεςφαντασιώσειςκαίἡδονικάαισθήματα.Ἡσάρκαμαςπροέρχεταιἀπότήγῆκαί,ἄνδέντήνκαλλιεργήσουμεὅπωςτῆγῆ,ποτέδένθάφέρεικαρπόκαλό,τόνκαρπότῆςἀλήθειας. Ἄνπάλικαλλιεργεῖκανείςτήγῆμέπολλήἐπιμέλειαἀλλάτήνἀφήνειἄσπαρτη,τότεαὐτήγεμίζειπαράσιτα.Ὅμοια,ἄντό σῶμαἀδυνατίσειμέτήνηστείαἀλλάἡ ψυχήδένκαλλιεργηθεῖ μέ τήνπροσευχή,τήμελέτηκαίτήνταπεινοφροσύνη,τότεἡ νηστείαγεννᾶπολλάπαράσιτα,πάθηψυχικά,ὅπωςτῆς ὑψηλοφροσύνης,τῆςφιλοδοξίας,τῆςκαταφρόνιας.
Τί εἶναιτόπάθοςτῆςπολυφαγίαςκαί τῆςμέθης;Ἡ ἀπώλειατοῦμέτρουστήφυσικήἀνάγκητῆςβρώσεωςκαί τῆςπόσεως,ἡ λήψη,δηλαδή,τροφώνπολύπερισσότερων,τόσοσέποσότηταὅσοκαί σέποικιλία,ἀπότίς ἀπαραίτητεςγιά τήσυντήρησητῆςζωῆςκαί τῶνσωματικῶνδυνάμεων.Τόπλεόνασμααὐτόἐνεργεῖ ἀντίθεταστόνφυσικόπροορισμότῆςτροφῆς.Ὄχιμόνοδένὠφελεῖ, ἀλλάκαίβλάπτειτό σῶμα,ἐλαττώνειτίςσωματικέςδυνάμειςκαί ὁδηγείσέπρόωροθάνατο.
Ἡ ἀνάγκητῆςτροφῆς ἱκανοποιεῖταιμέ τά ἁπλάγεύματα,μέ τήν ἀποφυγήτοῦκορεσμοῦ,δηλαδήμέ τήδιακριτικήἐγκράτεια,καί μέ τήν ἀποφυγήτῆς ἀπολαύσεως,τῆς ἡδονῆςτοῦλάρυγγα.Πρῶτα-πρῶτα,λοιπόν,πρέπεινάβγάλουμεἀπότήζωήμαςτόνκορεσμόκαί τήν ἀπόλαυση.Μέ τόντρόποαὐτόθάχειραγωγήσουμετήν ἐπιθυμίαμαςγιάτροφήὥσπουνάγίνειφυσιολογική,ὁπότεθά ἱκανοποιεῖταικαί μέλιτάγεύματα.
Ἡ ἀχαλίνωτηἐπιθυμίαζητάειπάντατόνκορεσμόκαί τήν ἀπόλαυση.Κιἐμεῖς, γιά νά τήν ἱκανοποιήσουμε,καταφεύγουμεστήνβρώσηκαί τήνπόσημεγάληςποσότηταςκαίποικιλίαςγευστικῶντροφῶνκαίποτῶν.Ἔτσιἡ ἐπιθυμίαἱκανοποιεῖται,ἀλλάμόνοπρόσκαιρα.Σέλίγογίνεταιπιόσφοδρή,πιό ἀπαιτητική.Καίμεταβάλλεταισέ ἀρρώστια,σέπάθος,πούἀκατάπαυσταζητάειἱκανοποίησηκαί πού ὅσο κι ἄν ἱκανοποιεῖται,παραμένειἀνικανοποίητο.
Ἄνἔχουμετήνπρόθεσην᾿ ἀφιερώσουμετόνἑαυτόμαςστήδιακονίατοῦΘεοῦ, ἄςθέσουμετήνηστείαὡςθεμέλιοτῆς ἀσκήσεώςμας,καίμάλισταθεμέλιοσταθερόκαί ἀσάλευτο.Γιατίκανέναοἰκοδόμημα,ὅσοκαλοχτισμένο,ὅσογερόκιἄνεἶναιαὐτόκαθεαυτό,δένμπορεῖ νάστηριχθεῖ σέθεμέλιοσαθρό.Ποτέκαί μέκαμιάδικαιολογία,λοιπόν,ἄςμήν ἐπιτρέψουμεστόν ἑαυτόμαςτήν ἀθέτησητῆςνηστείαςκαί τῆςἐγκράτειαςμέ τήνπολυφαγίακαί,πολύπερισσότερομέ τήμέθη.
Οἱ Ἅγιοι Πατέρες συστήνουντήμονοφαγία,δηλαδήτήλήψητροφῆςμιάφοράτήν ἡμέρακαί ὄχιὥςτόνκορεσμό.Μέ τήμονοφαγίατό σῶμαοὔτεἀδυνατίζειλόγωπολυήμερηςἀσιτίαςοὔτεἐπιβαρύνεταιμέπερισσέςτροφές,ἀλλάδιατηρεῖταιἱκανόγιάκάθεψυχοσωτήριαδραστηριότητα.
Ὁ τρόπος αὐτός διατροφής δέν ἔχει κάποια ἐντυπωσιακή ἰδιαιτερότητα, κι ἔτσι στόν ἄνθρωπο, πού τήν ἀκολουθεῖ, δέν δίνεται ἀφορμή ὑπεροψίας, ἀπό τήν ὁποία κινδυνεύει ὁ καθένας μας, ὅταν ξεχωρίζει ἐντυπωσιακά σέ κάποιαν ἀρετή.
Ὅποιος,πάλι,εἶναισωματικάἀδύναμος ἤ ἀσχολείταιμέβαριέςχειρονακτικέςἐργασίες,καί γι᾿ αὐτόδέντοῦφτάνειἕναγεῦματήν ἡμέρα,πρέπεινάτρώειδύοφορές.Ἡ νηστείαἔγινεγιά τόν ἄνθρωπο,ὄχιὁ ἄνθρωποςγιά τήνηστεία5.
Σέ κάθεπερίπτωση,πάντως,εἴτεμίαφοράτήν ἡμέρατρώμεεἴτεδύο,δένπρέπεινάφτάνουμεστόνκορεσμό,γιατίαὐτόςμᾶς ἀφαιρεῖ τήν ἱκανότηταγιάπνευματικέςἀσκήσειςκαί ἀνοίγειτήνπόρταστά ἄλλασωματικάπάθη.
Ἡ ἀδιάκριτηἐγκράτεια,ἡ παρατεταμένηδηλαδήἀσιτία,δέν ἐνθαρρύνεταιἀπότούς ἉγίουςΠατέρες,ἐπειδή,πρῶτον,προξενεῖσωματικήἐξασθένηση,δεύτερον,ὅπωςἀκριβῶςκαί ὁ ἀντίθετόςτηςκορεσμός,ἐπιφέρειἀνικανότηταγιάπνευματικέςἀσκήσεις,τρίτον,εὐνοεῖ τόπάθοςτῆςὑπερηφάνειαςκαί τῆςοἰήσεωςκαί,τέταρτον,ἀναγκάζεισυχνάτόνἄνθρωπο,ἀπόἀδυναμία,νά ἐπιστρέψειστήνπολυφαγία.
Μεγάλησημασία,ἐκτόςἀπότήνποσότητα,ἔχεικαί ἡποιότητατῆςτροφής. Ὁ ἀπαγορευμένοςκαρπόςτοῦπαραδείσου,μολονότιἦτανκαίἐλκυστικόςκαί εὐγευστος,ἀποδείχθηκεκαταστροφικόςγιά τήνἀνθρώπινηψυχή,γιατίτήν ἔκανενάγνωρίσειτόκαλόκαί τόκακό,κιἔτσινάχάσειτήν ἀθωότητα,μέ τήν ὁποίαεἶχεπλαστεῖ ἀπότόνΘεό.
Μέχρισήμεραἡ διατροφήἐξακολουθεῖ νά ἀσκεῖκαθοριστικήἐπίδρασηστήνψυχή,ἰδιαίτεραμάλισταἡ χρήσητοῦκρασιοῦ καί ὅλωντῶνἀλκοολούχωνποτῶν.Τάποτάαὐτάἐπηρεάζουνποικιλότροπατίςσωματικέςλειτουργίεςκαί τόν ἐγκέφαλο,μέσωτῆςκυκλοφορίαςτοῦαἵματος,μειώνονταςἤ καί ἀφαιρώνταςπρόσκαιρατήδιαύγειατοῦνοῦ.Γι᾿ αὐτόκάθεποτόπούπεριέχειοἰνόπνευμα,καί ἰδιαίτεραρακί,πρέπεινά τόἀποφεύγειὁ ἀσκητής,πούχρειάζεταινά ἔχειτό νοῦνηφάλιοκαί ἄγρυπνο,γιά νά ἀναδεικνύεταιπάντανικητήςστόνπόλεμοτῶνλογισμῶν.Ὁ νοῦςπούνικιέταιἀπότούςλογισμούς,καίμάλιστατούς αἰσχρούς,χάνειτήχάρητοῦἉγίουΠνεύματοςμέσασέλίγεςμόνοστιγμές,χάνειτό πιόἀνεκτίμητοθεῖοδῶρο,πού ἀπέκτησεμέπολλούςμακροχρόνιουςκόπους.
Εἶπανκάποτεστόν ἀββάΠοιμέναπώς ἕναςμοναχόςδέν ἔπινεποτέκρασί.Καί ὁ Ὅσιοςἀποκρίθηκε:«Τόκρασίἀποκλείεταιγιά τούςμοναχούς»6.Αὐτόντόνκανόναάκολουθοῦσανοἱ ἍγιοιΠατέρες,οἱ ὁποῖοι,κιἄνδένμποροῦσανν᾿ ἀποφύγουνἐντελῶςτόκρασί,ἔπινανσπάνιακαί μέμεγάληαὐτοσυγκράτηση.Τόν ἴδιοκανόναπρέπεινά ἀκολουθεῖ καίκάθεεὐσεβήςχριστιανόςπούθέλεινάδιατηρήσειτήν ἁγνείακαί τήσωφροσύνητου.
Στότραπέζιτοῦ ἀσκητήδέν ἔχουνθέση,ἐπίσης,οἱδιεγερτικέςτροφές,ὅπωςεἶναιπροπάντωντόπιπέρι,ἡ πιπερόριζακαί τά ἄλλαμπαχαρικά,πούξεσηκώνουντάσωματικάπάθη.
Οἱ πιό ὠφέλιμεςτροφέςεἶναιἐκεῖνεςπού ὁρισεὁ πάνσοφοςΘεόςγιά τόνἄνθρωποἀμέσωςμετάτήνπλάσητου,τροφέςδηλαδήπουπροέρχονταιἀπότόφυτικόβασίλειο.ΔιαβάζουμεστήΓένεση:«Καί εἶπε ὁΘεός:“Νά, ὅλατάφυτάπάνωστή γῆ,πούβγάζουνσπόρους,σᾶς τάδίνω,καθώςκαί ὅλατάδέντραπού ἔχουνκαρπούςγεμάτουςσπόρους.Αὐτάθά εἶναιγιάτροφήσας”7».«Τήχρήσητοῦκρέατοςτήν ἐπέτρεψεὁ Κύριοςμετάτόνκατακλυσμό,ὅτανεἶπεστόνΝῶεκαί τάπαιδιάτου:«Κάθετιπού ζεῖ καίκινείταιπάνωστή γῆ,μπορεῖτενά τό τρῶτε.Ὅλααὐτάσᾶςτάδίνω,ὅπωςσᾶςἔχωδώσεικαί τά χλωράχόρτα»8.
Οἱ φυτικές τροφές εἶναι οἱ πιό κατάλληλες γιά τούς ἀσκητές, καθώς λιγότερο παχαίνουν τό σῶμα, λιγότερο θερμαίνουν τό αἷμα, λιγότερο βαραίνουν καί καταπονοῦν τό στομάχι καί, προπαντός, δέν ἐπηρεάζουν τήν καθαρότητα καί τή διαύγεια τοῦ νοῦ ὁ ὁ ποῖο ἐξουσιάζει ὁλόκληρο τόν ἄνθρωπο. Μέ τίς φυτικές τροφές τά πάθη ἐνεργοῦν πιό ἤπια στό σῶμα καί τήν ψυχή, κι ἔτσι ὁ ἀσκητής ἐπιδίδεται πιό εὔκολα στόν ἀγώνα τῆς εὐσεβίας.
Ἀπεναντίας,τάψάρια,καίπροπάντωντάμεγάλακαίλιπαράτῆςθάλασσας,ὅτανμάλιστατρώγονταισυχνά,παχαίνουντό σῶμα,θερμαίνουντό αἷμα,βαραίνουντόστομάχικαίσυσκοτίζουντόν νοῦ.Τίςἴδιεςσυνέπειες,σέπολύμεγαλύτεροβαθμό,ἔχειἡ βρώσητῶνκρεάτων.Γι᾿ αὐτόκαί οἱμοναχοίδέντρῶνεποτέκρέας.Ἀλλάοὔτεκαί οἱκοσμικοί,ὅσοἔντονακι ἄνκοπιάζουνσωματικά,πρέπεινάτρῶνεπολύσυχνάκρέας,ἐπειδήβλάπτονταιτόσοσωματικάὅσοκαίψυχικάγιά τούςλόγουςπούἀναφέραμε.
«Μάπῶς!»,θά ἀναφωνήσουνκάποιοι«ἔξυπνοι».«ὉΘεόςμαςἐπιτρέπεινάτρῶμεκρέας,κιἐσύμᾶς ἀποτρέπεις;».Θατούς ἀπαντήσωμέ τάλόγιατοῦἈποστόλου:«Ὅλαεἐπιτρέπονταιἀλλάδένσυμφέρουνὅλα.Ὅλαἐπιτρέπονται,ἀλλάδένοἰκοδομοῦνὅλα»9.Ἀποφεύγουμετόκρέαςὄχιἐπειδήτόθεωροῦμεἀκάθαρτο,μά ἐπειδήδέν εἶναιὑγιεινό,παχαίνειτόσῶμακαί ἐμποδίζειτήνπνευματικήμαςπρόοδο.
Ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία, πού διακριτικά οἰκονομεῖ ὅλα τά ζητήματα καί σοφά θεσπίζει ὅλους τούς κανόνες τῆς γιά τήν ἐπίγεια ζωή μας καί τήν αἰώνια σωτηρία μας, ἐπιτρέπει στούς κοσμικούς χριστιανούς νά τρῶνε κρέας, ὄχι ὅμως ὅλες τίς ἡμέρες τοῦ χρόνου. Καθόρισε περιόδους κρεοφαγίας καί περιόδους ἀποχής ἀπό τό κρέας, τόσο γιά σωματική ἀποτοξίνωση ὅσο καί γιά πνευματική ἄσκηση τῶν πιστῶν.
Στούςμοναχούςβέβαια,ὅπωςεἶπα,ἀπαγορεύεταιἐντελῶςἡ χρήσητοῦκρέατος,ἐπιτρέπονταιὅμωςτάγαλακτοκομικάπροϊόντακαί τά αὐγάστίςἡμέρεςκαί τίςπεριόδουςκρεοφαγίαςτῶνκοσμικῶν.Σέκαθορισμένεςἡμέρεςκαίπεριόδους,ἐπίσης,ἐπιτρέπονταιστούςμοναχούςκαί τάψάρια.Τίςπερισσότερεςἡμέρεςτοῦχρόνου,ὡστόσο,μποροῦννάγεύονταιμόνοφυτικέςτροφές.
Ἀπότούς ἀγωνιστέςτῆς εὐσεβείαςοἱ πιόζηλωτές,ἰδιαίτεραὄσοινιώθουνμέσατουςτόΠνεῦματοῦΘεοῦ,συντηροῦνταισχεδόνἀποκλειστικάμέφυτικέςτροφέςκαί δένπίνουνπαράμόνονερό,ἀποφεύγονταςοχιμόνοτάοἰνοπνευματώδηἀλλάκαί τάθρεπτικάποτά,ὅπωςεἶναιὅλαὅσαπροέρχονταιἀπότόσιτάρι10.
Τούςκανόνεςτῆςνηστείαςτούςθέσπισεἡ Ἐκκλησίαγιά νάβοηθήσειτάπαιδιάτης,γιά νάχειραγωγήσειὅλητήχριστιανικήκοινότηταστήσωτηρία.Γι᾿ αὐτόδίνειστόνκαθένατήδυνατότητανά ἀκολουθήσει,μέτήνκαθοδήγησηἔμπειρουκαίδιακριτικοῦπνευματικοῦπατέρα,αὐστηρότεροἤ ἐλαφρότεροπρόγραμμανηστείας,ἀνάλογαμέ τήσωματικήτουδύναμηκαί ἀντοχή.Δένπρέπει,βλέπετε,νάνηστεύεικανείςὑπέρμετρακαί ἀξαντλητικά. Τό ἐπαναλαμβάνουμε:Ἡ νηστείαἔγινεγιάτόν ἄνθρωπο,ὄχιὁ ἄνθρωποςγιά τήνηστεία.Καί τίςτροφέςμᾶςτίςἔδωσεὁ Θεόςἀκριβῶςγιά νάσυντηροῦμετό σῶμαμας.Δένἔχουμε,λοιπόν,τόδικαίωμαν᾿ ἀφήνουμεἀχρησιμοποίητατάδῶρατοῦΘεοῦ,προξενώνταςἔτσιστόσῶμαἐξασθένηση,φθοράἤ ἀκόμακαίθάνατο.
«Ἄνσυγκρατήσεις τήν κοιλιά»,λέει ὁ Μέγας Βασίλειος, «θάμπεῖς στόν παράδεισο.Ἄν, ὅμως, δέντήν συγκρατήσεις, θάγίνεις θύμα τοῦθανάτου»11.Με τή λέξη «παράδεισος» πρέπει νά ἐννοήσουμε ἐδῶ τήν εὐλογημένη κατάσταση τῆς προσευχῆς καί μέ τή λέξη «θάνατος» τήν ὀλέθρια κατάσταση τῆς ἐμπάθειας.
Ἡ εὐλογημένηκατάστασητῆς προσευχῆς στόδιάστηματῆςἐπίγειαςζωῆςτοῦ ἀνθρώπου,ἀποτελεῖ ἐχέγγυοτῆςαἰώνιαςμακαριότητάςτουστήνοὐράνιαἘδέμ.Ἡ ὑποταγήτουστήν ἁμαρτία,ἀπότό ἄλλομέρος,καί ἡκατάστασητῆς ἐμπάθειας,πού εἶναικατάστασηψυχικοῦ θανάτου, τόνὁδηγοῦνστάβάραθρατοῦ ἅδηκαί στά αἰώνιαβάσανα.
ΤέλοςκαίτῇΤρισηλίῳΘεότητι
κράτος, αἶνος καί δόξα εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων.
Ἀμήν.
Τόμ. Α΄
ΕΚΔΟΣΕΙΣ : Ι. Μ. ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ ΩΡΩΠΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ
1Λουκ. Κα΄ : 34.
2Λουκ. Στ΄ : 25.
3Πρβλ. Ψαλμ. 22 : 5.
4Περί φυλακῆς καρδίας, 4.
5Πρβλ. Μάρκ. Β΄ : 27.
6Τό Γεροντικόν, Ἀββάς Ποιμήν, ἀπόφθεγμα ιθ΄ .
7Γεν. Α΄ :29.
8Γέν. Θ΄ : 3.
9Α΄ Κορ. ι΄ : 23.
10Σ.τ.Μ.: Στή Ρωσία παρασκευάζονται ποτά ἀπό σιτάρι, κριθάρι, σίκαλη καί ἄλλα δημιτριακά.
11Ὁσίου Νείλου Σόρσκι, Ἕνδεκα λόγοι ἐκ τῶν γραφῶν τῶν Ἁγίων Πατέρων περί νοερᾶς ἐργασίας, Ε΄, 1· πρβλ. Μεγάλου Βασιλείου, Ὅροι κατά πλάτος, ιθ΄.
Πηγή
0 σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου