Γιατί ὁ Θεὸς ἔγινε ῎Ανθρωπος;

 

Ἁγίου Μαξίμου ῾Ομολογητοῦ

 

” Τοῦτόἐστι τὸμακάριον,δι᾿ὃτὰπάντα συνέστησαν τέλος”

«᾿Αλλὰμὲτὸπολύτιμο αἷμα τοῦΧριστοῦ, ποὺθυσιάστηκε σὰν ἀμνὸς ἄμωμος καὶἄσπιλος, κι ἦταν βέβαια προορισμένος πρὶν ἀπὸτὴδημιουργία τοῦκόσμου, ἀλλὰφανερώθηκε γιὰχάρη μας αὐτὰτὰτελευταῖα χρόνια» ¹. Προορισμένος ἀπὸποιόν;

ΑΠΟΚΡΙΣΗ

Τὸμυστήριο τοῦΧριστοῦὁλόγος τῆς Γραφῆς τὸὀνόμασε Χριστὸκαὶτὸβεβαιώνει μὲσαφήνεια ὁμέγας ᾿Απόστολος λέγοντας, «τὸμυστικὸσχέδιο, ποὺἦταν κρυμμένο ἀπὸὅλες τὶς γενεές, φανερώθηκε τώρα»², ἐννοώντας δηλαδὴὡς τὸν Χριστό, τὸμυστικὸσχέδιο μὲτὸν Χριστό. Αὐτὸεἶναι ὁλοφάνερα ἡἄρρητη καὶἀκατάληπτη ὑποστασιακὴἕνωση τῆς θεότητας καὶτῆς ἀνθρωπότητας, ποὺὁδηγεῖσὲταυτότητα πλήρη τὴν ἀνθρωπότητα μὲτὴθεότητα ἐξαιτίας τῆς ὑπόστασης καί, κάνοντας μία τὴν ὑπόσταση τὴσύνθετη ἀπὸτὰδύο, χωρὶς ἡφυσικὴδιαφορὰτῆς οὐσίας τους νὰπροκαλέσει σ᾿αὐτὴν καμμιὰμείωση σὲὁτιδήποτε.῞Ωστε καὶἡὑπόστασήτους νὰγίνει, ὅπως εἶπα, μία, καὶἡφυσικὴδιαφορὰνὰμείνει ἀπαθής, στὴν ὁποία ὑπόσταση καὶμετὰτὴν ἕνωση ἡκατὰφύση ποιότητάτους διασώζεται ἀμείωτη καὶὅταν ἑνωθοῦν. Γιατί, ὅπου κατὰτὴν ἕνωση δὲσυνοδεύει τὰἑνωμένα καμμιὰἀπολύτως τροπὴκαὶκαμμιὰἀλλοίωση, ὁλόγος τῆς οὐσίας καθενὸς παραμένει γνήσιος κι ἀληθινός. Κι ὅποιων ὁλόγος παραμένει γνήσιος κι ἀληθινὸς καὶ  μετὰτὴν ἕνωση, αὐτῶν οἱφύσεις παραμένουν ἄθικτες μὲκάθε τρόπο χωρὶς νὰἀρνηθεῖκαμμιὰἀπὸαὐτὲς τὰδικάτης στοιχεῖα γιὰχάρη τῆς ἕνωσης.

ΓιατὶὁΠοιητὴς τῶν ὅλων, αὐτὸς ποὺἔγινε κατ᾿οἰκονομία αὐτὸποὺδὲν ἦταν, ἔπρεπε νὰδιασώσει ἀμετάβλητο καὶτὸν ἑαυτόΤου σὲαὐτὸποὺἦταν ἀπὸτὴφύση Του καὶσὲαὐτὸποὺἔγινε στὴφύση κατ᾿οἰκονομία·γιατὶστὸν Θεὸδὲν εἶναι φυσικὸνὰβλέπουμε μεταβολή, γιὰτὸν ὁποῖο δὲν μποροῦμε νὰσκεφτοῦμε καμμιὰἀπολύτως κίνηση σχετικὰμὲτὴν ὁποία γίνεται ἡμεταβολὴσὲὅσα κινοῦνται. Αὐτὸεἶναι τὸμεγάλο κι ἀπόκρυφο μυστήριο.

Αὐτὸεἶναι τὸμακάριο τέλος γιὰτὸὁποῖο ἔχουν γίνει ὅλα. Αὐτὸς εἶναι ὁθεῖος σκοπὸς ποὺπροεπινοήθηκε πρὶν ἀπὸτὴν ἀρχὴτῶν ὄντων, ποὺὁρίζοντάς τον, μποροῦμε νὰτὸν ποῦμε «προεπινοούμενο τέλος», γιὰχάρη τοῦὁποίου ἔγιναν τὰπάντα κι αὐτὸγιὰχάρη κανενός. Σ᾿αὐτὸτὸτέλος ἀτενίζοντας δημιούργησε ὁΘεὸς τὶς οὐσίες τῶν ὄντων. Αὐτὸεἶναι κυρίως τὸπέρας τῆς πρόνοιας καὶἐκείνων ποὺἡπρόνοια προνοεῖ, σύμφωνα μὲτὸὁποῖο γίνεται ἡἐπανασυναγωγὴστὸΘεὸὅλων τῶν ποιημάτων Του. Αὐτὸεἶναι τὸμυστήριο ποὺπερικλείει ὅλους τοὺς αἰῶνες καὶφανερώνει τὴν ὑπεράπειρη καὶποὺἄπειρες φορὲς ἀπείρως προϋπάρχει ἀπὸτοὺς αἰῶνες μεγάλη βουλὴτοῦΘεοῦ³, τῆς ὁποίας βουλῆς ἀγγελιοφόρος ἔγινε ὁἴδιος ὁσύμφωνος μὲτὴν οὐσία τοῦΘεοῦΛόγος ὅταν ἔγινε ἄνθρωπος⁴, καὶφανέρωσε, ἂν μοῦἐπιτρέπεται νὰπῶ, τὸν ἴδιο τὸβαθύτερο πυθμένα τῆς Πατρικῆς ἀγαθότητας κι ἔδειξε μέσα σ᾿αὐτὸν τὸτέλος, ποὺγιὰχάρη Του τὰδημιουργήματα ἔλαβαν σαφῶς τὴν ἀρχὴτῆς ὕπαρξής τους.

Γιατὶγιὰτὸν Χριστό, δηλαδὴγιὰτὸμυστήριο κατὰΧριστόν, ὅλοι οἱαἰῶνες καὶὅλα ὅσα περιέχουν, ἔχουν λάβει τὴν ἀρχὴκαὶτὸτέλος τοῦεἶναι τους. Γιατὶπιὸπρὶν ἀπὸτοὺς αἰῶνες προϋπονοήθηκε ἡἕνωση, τοῦὅριου καὶτῆς ἀοριστίας, τοῦμέτρου καὶτῆς ἀμετρίας, τοῦπέρατος καὶτῆς ἀπειρίας, τοῦδημιουργοῦκαὶτῆς δημιουργίας, τῆς στάσης καὶτῆς κίνησης, καὶἡἕνωση αὐτὴἔγινε στὸπρόσωπο τοῦΧριστοῦ, ὅταν φανερώθηκε στὸτέλος τῶν χρόνων καὶπραγματοποίησε τὴν πρόγνωση τοῦΘεοῦ, ὥστε νὰσταματήσουν γύρω στὸτελείως ἀκίνητο κατὰτὴν οὐσία ὅσα κινοῦνται ἀπὸτὴφύση τους, ξεφεύγοντας τελείως ἀπὸτὴν κίνηση πρὸς τὸν ἑαυτότους καὶπρὸς τὰἄλλα καὶνὰλάβουν πείρα τῆς κατ᾿ἐνέργειαν γνώσης ἐκείνου ὅπου ἀξιώθηκαν νὰσταματήσουν, γνώσης ἀναλλοίωτης ποὺπαραμένει πάντοτε ἴδια, παρέχοντας σ᾿αὐτοὺς τὴν ἀπόλαυση ἐκείνου ποὺγνώρισαν.

* * *

Γιατὶὁλόγος ἀναγνωρίζει ὅτι ἡγνώση τῶν θείων εἶναι διπλή· ἡσχετική, ποὺβρίσκεται μόνο στὸλόγο καὶστὶς ἔννοιες καὶποὺδὲν ἔχει κατὰτὴν πράξη μὲτὴν πείρα αἴσθηση ἐκείνου ποὺἔγινε γνωστὸκαὶποὺμ᾿αὐτὴν οἰκονομοῦμε τὴν παρούσα ζωή· καὶἡπραγματικὴἀληθινὴγνώση, ποὺμὲτὴν πείρα μόνο κατὰτὴν πράξη χωρὶς λόγο καὶἔννοιες παρέχει ὅλη τὴν αἴσθηση ἐκείνου ποὺἔγινε γνωστὸ,μετέχοντάς το κατὰχάρη, καὶμὲαὐτὴτὴγνώση ὑποδεχόμαστε κατὰτὴμελλοντικὴκατάπαυση τὴν πάνω ἀπὸτὴφύση θέωση ποὺπραγματοποιεῖται ἀδιάκοπα. Καὶἡσχετικὴβέβαια γνώση, ἐπειδὴβρίσκεται στὸλόγο καὶστὶς ἔννοιες, λένε ὅτι κινεῖτὴν ἐπιθυμία πρὸς τὴν μεθεκτικὴκατὰτὴν πράξη γνώση. ᾿Ενῶἡγνώση μὲτὴν ἐνέργεια ποὺἀπὸτὴν πείρα καὶμὲμέθεξη αὐτοῦποὺἔγινε γνωστὸπαρέχει τὴν αἴσθηση, ἀπωθεῖτὴγνώση ποὺβρίσκεται στὸλόγο καὶτὶς ἔννοιες.

Γιατὶεἶναι ἀδύνατο, λένε οἱσοφοί, νὰσυνυπάρχουν ἡἐμπειρία τοῦΘεοῦκαὶὁλόγος περὶΘεοῦἢἡαἴσθηση τοῦΘεοῦκαὶἡνόηση γι᾿Αὐτόν. Καὶλόγο περὶΘεοῦἀποκαλῶτὴν γνωστικὴθεωρία γι᾿αὐτὸν ποὺἀναλογεῖστὰὄντα, αἴσθηση τὴν μεθεκτικὴπείρα τῶν πέρα ἀπὸτὴφύση ἀγαθῶν, καὶνόηση τὴν ἁπλὴκαὶἑνιαία γνώση περὶΘεοῦμέσῳτῶν ὄντων. Τὸἴδιο ἴσως μπορεῖνὰδιαπιστωθεῖκαὶσὲκάθε ἄλλο πράγμα, ἂν ἡἐμπειρία αὐτοῦτοῦπράγματος σταματᾶτὸλόγο γι᾿αὐτὸν καὶἡαἴσθηση αὐτοῦτοῦπράγματος κάνει ἀργὴτὴν νόηση περὶαὐτοῦ. Πείρα λέγω τὴν ἴδια τὴγνώση ἀπὸτὴν ἐνέργεια, ποὺπραγματοποιεῖται ἔπειτα ἀπὸκάθε λόγο, καὶαἴσθηση, τὴν ἴδια τὴμέθεξη αὐτοῦποὺἔγινε γνωστὸκαὶποὺἐκδηλώνεται ἔπειτα ἀπὸὅλη τὴνοητικὴδιαδικασία. Κι ἴσως αὐτὸδιδάσκει μυστικὰὁμέγας ᾿Απόστολος λέγοντας, «εἴτε προφητεῖες εἶναι θὰκαταργηθοῦν, εἴτε ὁμιλίες σὲδιάφορες γλῶσσες θὰπάψουν, εἴτε γνώσεις θὰκαταργηθοῦν»⁵, ἐννοώντας ὁλοφάνερα γιὰτὴγνώση ποὺβρίσκεται στὸλόγο καὶστὶς  ἔννοιες.

***

Τὸμυστήριο τοῦτο [τοῦΧριστοῦ] προγνώριζε ὁΠατέρας καὶὁΥἱὸς καὶτὸἅγιο Πνεῦμα.

῾Ο Πατέρας γιατὶἔτσι εὐδόκησε, ὁΥἱὸς γιατὶἦταν ὁαὐτουργός, καὶτὸΠνεῦμα γιατὶσυνεργαζόταν σ᾿αὐτό. Γιατὶεἶναι μία ἡγνώση τοῦΠατέρα καὶτοῦΥἱοῦκαὶτοῦἁγίου Πνεύματος, ἐπειδὴεἶναι μία καὶἡοὐσία καὶἡδύναμη. Δὲν ἀγνοοῦσε δηλαδὴὁΠατέρας ἢτὸἅγιο Πνεῦμα τὴσάρκωση τοῦΥἱοῦ, γιατὶὑπῆρχε σὲὁλόκληρο τὸν Υἱό, ποὺαὐτουργοῦσε τὸμυστήριο τῆς σωτηρίας μας μὲτὴσάρκωσήΤου, ὅλος κατὰτὴν οὐσία Του ὁΠατέρας, ὄχι βέβαια μὲσάρκωσήΤου, ἀλλὰεὐδοκώντας γιὰτὴσάρκωση τοῦΥἱοῦ, καὶὁλόκληρο τὸἅγιο Πνεῦμα κατὰτὴν οὐσία Του ὑπῆρχε στὸν Υἱό, ὄχι λαμβάνοντας σάρκα, ἀλλὰσυνεργώντας μὲτὸν Υἱὸστὴν ἀπόρρητη γιὰμᾶς σάρκωσήΤου.

Εἴτε λοιπὸν πεῖκάποιος Χριστό, εἴτε μυστήριο τοῦΧριστοῦ, τὴν πρόγνωση γι᾿αὐτὸκατὰτὴν οὐσία τὴν ἔχει μόνη ἡἁγία Τριάδα, ὁΠατέρας, ὁΥἱὸς καὶτὸἅγιο Πνεῦμα. Κι ἄς μὴν ἀναρωτηθεῖ  κανένας πῶς ὁΧριστός, ἐνῶεἶναι ἕνας ἀπὸτὴν ἁγία Τριάδα, γίνεται ἀντικείμενο πρόγνωσής της, ἔχοντας ὑπόψη ὅτι δὲν ἔγινε πρόγνωση τοῦΧριστοῦὡς Θεοῦ, ἀλλὰὡς ἀνθρώπου, ἔγινε δηλαδὴπρόγνωση τῆς κατ᾿οἰκονομίαν σάρκωσής του γιὰχάρη τοῦἀνθρώπου. Γιατὶὅ,τι ὑπάρχει αἰώνια ποτὲδὲν προγνωρίζεται ἀπὸἕνα ἄλλο αἰώνιο. Γιατὶἡπρόγνωση γίνεται γιὰὅσα ἔχουν ἀρχὴστὸεἶναι καὶγιὰκάποια αἰτία. Προγνωρίσθηκε λοιπὸν ὁΧριστὸς ἀπὸπρὶν ὄχι γι᾿αὐτὸποὺἦταν κατὰφύση γιὰτὸν ἑαυτότου, ἀλλὰγι᾿αὐτὸποὺφάνηκε ὅτι ἔγινε ἀργότερα γιὰμᾶς κατ᾿οἰκονομία. ῎Επρεπε δηλαδὴἀληθινὰὁφυσικὸς δημιουργὸς τῆς  οὐσίας τῶν ὄντων νὰγίνει αὐτουργὸς καὶτῆς κατὰχάρη θέωσης τῶν δημιουργημάτων, ὥστε ὁδωρητὴς τοῦεἶναι νὰφανεῖδωρεοδότης καὶτῆς μακαριότητας. ᾿Επειδὴλοιπὸν κανένα ἀπὸτὰὄντα δὲν γνωρίζει καθόλου τὸν ἑαυτότου ἢκάποιο ἄλλο τίεἶναι ὡς πρὸς τὴν οὐσία, εἶναι εὔλογο ὅτι κανένα ἀπὸτὰὄντα δὲν ἔχει κατὰτὴφύση τὴν ἱκανότητα πρόγνωσης κανενὸς ἀπὸὅσα θὰγίνουν, πλὴν μόνο ὁΘεὸς ὁπάνω ἀπὸτὰὄντα, ποὺκαὶτὸν ἑαυτόΤου γνωρίζει τίεἶναι κατὰτὴν οὐσία καὶγιὰὅλα ὅσα δημιούργησε καὶπρὶν ἀκόμα γίνουν εἶχε ἀπὸπρὶν τὴγνώση τῆς ὕπαρξής τους κι ἔμελλε κατὰχάρη νὰφιλοδωρήσει τὰὄντα μὲτὴγνώση τοῦἑαυτοῦτους καὶτῶν ἄλλων, τίεἶναι στὴν οὐσία τους, καὶνὰφανερώσει τοὺς λόγους ποὺὑπάρχουν ἑνιαῖα σ᾿αὐτὸν ἀπὸπρίν.

Τὸνὰλένε μερικοὶὅμως πὼς ὁΧριστὸς εἶχε προγνωσθεῖπρὶν ἀπὸτὴν καταβολὴτοῦκόσμου ἀπὸἐκείνους, στοὺς ὁποίους φανερώθηκε ὕστερα τοὺς τελευταίους καιρούς, ἐπειδὴἐκεῖνοι οἱἴδιοι ὑπῆρχαν πρὶν ἀπὸτὴν καταβολὴτοῦκόσμου μαζὶμὲτὸν προεγνωσμένο Χριστό, αὐτὸν τὸλόγο σὰν ἐντελῶς ἄσχετο μὲτὴν ἀλήθεια, ἐπειδὴκάνει συναΐδια μὲτὸν Θεὸτὴν οὐσία τῶν λογικῶν ὄντων, τὸν ἀπορρίπτουμε. Γιατὶεἶναι τελείως ἀδύνατο νὰβρίσκονται μὲτὸΧριστό, ἔτσι ὅπως αὐτὸς εἶναι, καὶπάλι νὰλείψουν τελείως κάποτε ἀπὸαὐτόν, ἂν βέβαια εἶναι φυσικὸνὰγίνει σ᾿αὐτὸν ἡἀποπεράτωση τῶν αἰώνων καὶἡστάση ὅσων κινοῦνται, μέσα στὴν ὁποία κανένα ἀπολύτως ἀπὸτὰὄντα δὲθὰὑπόκειται σὲμεταβολή. ῾Ο λόγος τῆς Γραφῆς κάλεσε τὸν Χριστὸἄμωμο καὶἄσπιλο, ἐπειδὴεἶναι κατὰτὴν ψυχὴκαὶτὸσῶμα ἀπὸτὴφύση του τελείως ξένος ἀπὸτὴφθορὰτῆς ἁμαρτίας. Γιατὶἡψυχήτου δὲν εἶχε μῶμο κακίας οὔτε τὸσῶμα του σπίλο τῆς ἁμαρτίας.

Σημειώσεις

1.ΑʹΠέτρ. αʹ19, 20.

2.Κολ. αʹ26.

3.᾿Εφεσ. αʹ10, 11.

4.῾Ησ. θʹ6.

5.ΑʹΚορ. ιγʹ8.

ΠΗΓΕΣ:

• ῾Αγίου Μαξίμου ῾Ομολογητοῦ, Πρὸς Θαλάσσιον Περὶ Διαφόρων ᾿Απόρων τῆς ῾Αγίας Γραφῆς, ᾿Ερώτησις Ξʹ. Τὸ ἀρχαῖο κείμενο: PG τ. 90, στλ. 620Β-625Β. Νεοελληνικὴ ἀπόδοσις: Φιλοκαλία τῶν Νηπτικῶν καὶ ᾿Ασκητικῶν, Ε.Π.Ε. τ. 14Γ, σελ. 186-195, Θεσσαλονίκη 1992

• http://ift.tt/2D8pzqH

Πηγή

Μοιραστείτε το στο Google Plus

1ki1 news - ΕΝΑ ΚΙ ΕΝΑ Εκκλησία

Το 1ki1 News Group είναι πολυσυλλεκτικός διαδικτυακός τόπος που ανανεώνεται συνεχώς, όλο το 24ώρο, όλο τον χρόνο.